Anna Kiełczewska: Recenzja książki Jiřiego Roberta Picka „Towarzystwo opieki nad zwierzętami”

Jiři Robert Pick, Towarzystwo opieki nad zwierzętami (humorystyczna – jeśli to możliwe – opowieść z getta w Terezinie), z języka czeskiego przełożyła Zofia Tarajło-Lipowska, Wydawnictwo Lech i Czech, Katowice 2015.

Jest to książka po części autobiograficzna. Jej autor, Jiři Robert Pick, jako młody chłopak spędził kilka lat w getcie w Terezinie. Fikcja literacka, w jaką ubrał swoje wspomnienia, to poetycka opowieść o życiu w getcie, gdzie słabi zajmą się najsłabszymi, czyli dzieci zajmują się zwierzętami. Taki jest bowiem pomysł Toniego, głównego czternastoletniego bohatera tych wspomnień, który w terezińskim getcie zakłada tytułowe towarzystwo opieki nad zwierzętami. Czy naprawdę je zakłada? Kluczowe jest tutaj słowo „opieka”. Kto nie pamięta z dzieciństwa marzenia o własnym zwierzątku? Ten subtelny zabieg ucieczki z rzeczywistości obozowej w świat dziecięcej wyobraźni pozwala przez chwilę uwierzyć, że dzieciństwo trwa w najlepsze. Oto chory na gruźlicę pacjent obozowego szpitala opiekuje się myszą Helgą, którą przynoszą mu jego koledzy, po tym, jak zostali zakwalifikowani do transportu. W tej historii opowieść o ludzkim głodzie (chłopcy zjedli wcześniej psa Fifinkę) przeplata się z historią o empatii. Empatią przesycona jest cała narracja, zamiast opowieści o odczłowieczeniu mamy opowieści o zachowywaniu godności, wbrew okolicznościom. Świat dorosłych to bardzo wyraziste postaci starszych Żydów, których znakomite dialogi chwilami przypominają najlepsze żydowskie szmoncesy. Tymczasem życie w getcie odmierzane jest kolejnymi transportami, którymi do obozów zagłady odjeżdżają kolejni bohaterowie. Nim odjadą, toczą ze sobą długie spory, dyskutują i żartują, lub zostawiają na pamiątkę mysz. Cała książka przesycona jest znakomitym czeskim humorem. Humorem, który chwilami pozwala zapomnieć, że służy on przecież wyłącznie do oswajania obozowej rzeczywistości, w jakiej przyszło głównemu bohaterowi dojrzewać.

 

Recenzowała: Anna Kiełczewska.

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s

%d blogerów lubi to: